İNSAN HAKLARI
>> Bütün insanlar hür,
haysiyet ve haklar bakımından eşit doğarlar.
>> Herkes, ırk, renk, cinsiyet, dil, din,
siyasi veya diğer herhangi bir akide, milli veya içtimai menşe, servet, doğuş
veya herhangi diğer bir fark gözetilmeksizin işbu Beyannamede ilan olunan tekmil
haklar ve hürriyetlerden istifade etme, hakkına sahiptir.
>> Yaşamak, hürriyet ve kişi emniyeti her
ferdin hakkıdır.
>> Hiç kimse kölelik veya kulluk altında
bulundurulamaz; kölelik ve köle ticareti her türlü şekliyle yasaktır.
>> Hiç kimse işkenceye, zalimane, gayri
insani, haysiyet kırıcı cezalara veya muamelelere tabi tutulamaz.
>> Herkes her nerede olursa olsun hukuk
kişiliğinin tanınması hakkını haizdir.
>> Kanun önünde herkes eşittir.
>> Her şahsın kendine anayasa veya kanun ile
tanınan ana haklara aykırı muamelelere karşı fiilli netice verecek şekilde milli
mahkemelere müracaat hakkı vardır.
>> Hiç kimse keyfi olarak tutuklanamaz,
alıkonulamaz veya sürülemez.
>> Herkes, haklarının, vecibelerinin veya
kendisine karşı cezai mahiyette herhangi bir isnadın tespitinde, tam bir
eşitlikle, davasının bağımız ve tarafsız bir mahkeme tarafından adil bir şekilde
ve açık olarak görülmesi hakkına sahiptir.
>> Bir suç işlemekten sanık herkes, savunması
için kendisine gerekli bütün tertibatın sağlanmış bulunduğu açık bir yargılama
ile kanunen suçlu olduğu tespit edilmedikçe masum sayılır.
>> Hiç kimse işlendikleri sırada milli veya
milletlerarası hukuka göre suç teşkil etmeyen fiillerden veya ihmallerden ötürü
mahkum edilemez.
>> Hiç kimse özel hayatı, ailesi, meskeni veya
yazışması hususlarında keyfi karışmalara, şeref ve şöhretine karşı tecavüzlere
maruz bırakılamaz. Herkesin bu karışma ve tecavüzlere karşı kanun ile korunmaya
hakkı vardır.
>> Herkes, herhangi bir devletin sınırları
dahilinde serbestçe dolaşma ve yerleşme, kendi memleketi de dahil, herhangi bir
memleketi terk etmek ve memleketine dönmek hakkına haizdir.
>> Herkesin zulüm karşısında başka
memleketlerden mülteci olarak kabulü talep etmek ve memleketler tarafından
mülteci muamelesi görmek hakkını haizdir.
>> Her ferdin bir uyrukluk hakkı vardır, hiç
kimse keyfi olarak uyrukluğundan ve uyrukluğunu değiştirmek hakkından mahrum
edilemez.
>> Irk, uyrukluk veya din bakımından hiçbir
kısıtlamaya tabi olmaksızın her erkek ve kadın evlenme konusunda, evlilik
süresince ve evliliğin sona ermesinde eşit hakları haizdir.
>> Her şahıs tek başına veya başkalarıyla
birlikte mal ve mülk sahibi olmak hakkını haizdir ve hiç kimse keyfi olarak mal
ve mülkünden mahrum edilemez.
>> Her şahsın, fikir, vicdan ve din
hürriyetine hakkı vardır; bu hak, din veya kanaat değiştirmek hürriyeti, dinini
veya kanaatini tek başına veya topluca, açık olarak veya özel surette, öğretim,
tatbikat, ibadet ve ayinlerle izhar etmek hürriyetini içerir.
>> Her ferdin fikir ve fikirlerini açıklamak
hürriyetine hakkı vardır.
>> Her şahıs saldırısız toplanma ve dernek
kurma ve derneğe katılma serbestisine malik olup, hiç kimse bir derneğe mensup
olmaya zorlanamaz.
>> Her şahıs, doğrudan doğruya veya serbestçe
seçilmiş temsilciler vasıtasıyla, memleketin kamu işleri yönetimine katılmak
hakkını ve kamu hizmetlerine eşitlikle girme hakkını haizdir.
>> Her şahsın çalışmaya, işini serbestçe
seçmeye, adil ve elverişli çalışma şartlarına ve işsizlikten korunmaya, hiçbir
fark gözetilmeksizin, eşit iş karşılığında eşit ücret hakkına ve menfaatlerinin
korunması için sendikalar kurmaya ve bunlara katılmaya hakkı vardır.
>> Her şahsın dinlenmeye, eğlenmeye, ücretli
tatillere hakkı vardır.
>> Her şahsın, gerek kendisi gerekse ailesi
için, yiyecek, giyim, mesken, tıbbi bakım, gerekli sosyal hizmetler dahil olmak
üzere sağlığı ve refahını temin edecek uygun bir hayat seviyesine ve işsizlik,
hastalık, sakatlık, dulluk, ihtiyarlık veya geçim imkânlarından iradesi dışında
mahrum bırakacak diğer hallerde güvenliğe hakkı vardır.
>> Ana ve çocuk özel ihtimam ve yardım görmek
hakkına, bütün çocuklar, evlilik içinde veya dışında doğsunlar, aynı sosyal
korunmadan faydalanma hakkına sahiptir.
>> Her şahsın öğrenim hakkı vardır. Ana baba,
çocuklarına verilecek eğitim türünü seçmek hakkını öncelikle haizdirler.
>> Herkes, topluluğun kültürel faaliyetine
serbestçe katılmak, güzel sanatları tatmak, ilim sahasındaki ilerleyişe iştirak
etmek ve bundan faydalanmak hakkını haizdir.
>> Herkesin, işbu Beyannamede derpiş edilen
hak ve hürriyetlerin tam tatbikini sağlayacak bir sosyal ve milletlerarası
nizama hakkı vardır.